De zwarte populier (Populus nigra) is een plantensoort uit de wilgenfamilie (Salicaceae). Het is een boom die van nature voorkomt in vrijwel heel Europa, Noord-Afrika, Centraal-Azië en West-Azië. Het gebied strekt zich naar het noorden uit tot aan de 64e breedtegraad. De boom kan 100 tot 150 jaar oud worden en soms tot 300 jaar.

De zwarte populier geldt als de meest bedreigde boomsoort in Europa.

Beschrijving

De boom kan tot 35 m hoog worden met afstaande en een brede, onregelmatige kroon. De bast is donkergrijs tot zwart met een diep, x-vormig gegroefde schors en veel knobbels en vergroeiingen. De geelgrijze twijgen zijn rond en glad en hebben kleverige, roodachtige knoppen.

De afwisselend geplaatste 5–8 cm lange en 6–8 cm brede, ruitvormige bladeren hebben een spitse top en een ronde, 2–6 cm lange bladsteel. De bladrand is getand. De bovenkant van het blad is donkergroen en de onderkant groen. Bij het uitlopen rond half april tot begin mei is het blad groen tot bruingroen.

De zwarte populier is tweehuizig (er zijn aparte mannelijke en vrouwelijke bomen) en bloeit in Nederland in maart-april. De vrouwelijke katjes blijven na de bestuiving tot in mei en juni hangen. Dan springt de kortgesteelde, tweekleppige doosvrucht open en komt het 3 × 1 mm grote zaad vrij. Het is omgeven door donzig pluis en voert ver op de wind mee. Sommige bomen produceren zoveel pluis dat het lijkt of het sneeuwt. Daarom bestaan de meeste rassen uit alleen maar mannelijke bomen. Lang niet alle pluis bevat een zaadje.